Wat is kinderergotherapie
Ergotherapeuten ondersteunen kinderen en hun
omgeving bij de beperkingen die zij ervaren op het
gebied van bewegen, spel, (pré)schoolse vaardigheden
en zelfredzaamheid. Als ergotherapeuten kunnen we
het kind en zijn omgeving op de bovenstaande
gebieden testen, adviseren, begeleiden en trainen.
Probleemgebieden bij kinderen
Enkele veel voorkomende problemen bij kinderen zijn:
- Het schrijven: een slordig handschrift, een laag schrijftempo of
pijn/kramp in de hand tijdens of na het schrijven;
- Het aan- en uitkleden: problemen met aankleedvolgorde, moeite met sluiten van kleding, veters niet kunnen strikken;
- De zithouding: onderuitzakken, niet stil kunnen zitten of een verkrampte houding bij het schijven;
- Aandacht en concentratie: moeite met planmatig handelen, concentratieproblemen op school;
- De sensorische informatieverwerking: altijd draaien en wiebelen,
struikelen, alles aanraken, raakt van streek bij haren kammen/tanden poetsen/nagels knippen, niet graag schommelen, zelf schreeuwen om geluid te overstemmen, vermijdt het lopen op blote voeten (in zand of op gras), vermijdt het dragen van bepaalde kleding, vermijdt bepaalde voedselstructuren, houterig/stijf of niet graag bewegen, bang voor hoogtes;
- Hulpmiddelen/voorzieningen: het adviseren/instrueren en het
(aanvraag)proces begeleiden;
- Het spelen: welk spelmateriaal past bij welke leeftijd, samen spelen en alleen, stimuleren van ontwikkeling middels spel;
- De handfunctie/fijne motoriek: problemen met manipuleren van constructiemateriaal, knippen, scheuren, vouwen of kleuren, kralen rijgen;
- Het ruimtelijk inzicht: moeite met nabouwen, natekenen en
puzzelen.
Diagnostiek
Voor een behandeling start, worden de problemen in
kaart gebracht middels een intake gesprek, vragenlijst,
testen en/of observaties. Hieronder volgen een aantal
observaties en testen die veel gebruikt worden binnen
deze praktijk.
- KOEK (Korte Observatie Ergotherapie Kleuters)
De KOEK is een observatie instrument voor kleuters in het
basisonderwijs om te beoordelen of de kleuter toe is aan
het (voorbereidend) schrijven. Dit instrument wordt
ook gebruikt voor de ergotherapeutische diagnostiek
van kleuters met problemen in de fijnmotorische
kleutervaardigheden (zoals kralen rijgen, prikken en
kleuren).
- SOESSS (Standaard Observatie Ergotherapie
Schrijven en Sensomotorische Schrijfvoorwaarden) en SOS (Systematische opsporing van schrijfmotorische problemen)
De SOESSS is ontwikkeld voor de ergotherapeutische diagnostiek
bij kinderen van 6 t/m 12 jaar met schrijfproblemen. Met behulp
van de SOESSS worden zowel het schrijven als de schrijfvoorwaarden
geobserveerd. De SOS is een meetinstrument om motorische schrijfproblemen bij kinderen van 7 tot 12 jaar op te sporen.
- Sensorische Integratie Test
Het eerste deel van de test bestaat uit een aantal testen
gericht op de zintuigsystemen en de samenwerking
daartussen. Het tweede deel van de test is een observatie
van houdingen en bewegingen en bestaat uit verschillende
korte opdrachten. Hierbij wordt onder andere gekeken naar
evenwicht, spierspanning, oogbewegingen, grove en
fijne motoriek.
- Mesker testen
(Psychomotore Dominantie Test en Flestest)
Deze testen worden uitgevoerd om problemen met
betrekking tot de ontwikkeling van de voorkeurshand
(lateralisatie) in kaart te brengen. Voorop staat de
neurologische organisatie van het schrijven en
de ontwikkeling van het schrijven in zijn kwaliteiten,
met als uitgangspunt de samenwerking van de
hersenhelften en de hersenbalk. Deze testen zijn
geschikt voor kinderen (vanaf 6-7 jaar) die moeite
hebben met het kiezen van een voorkeurshand,
schrijven, begrijpend lezen, spelling, rekenen
(vooral breuken) en/of de concentratie.
De testen zijn ook geschikt voor kinderen met
verschillende diagnoses zoals: dyslexie, AD(H)D,
NLD en autistische aandoeningen.
- Foto interview
Dit is een oplossingsgericht instrument om zorgleerlingen
(vanaf 6 jaar) te helpen bij het formuleren van hun
eigen hulpvragen en doelen. Zodoende worden ze actief
betrokken bij hun eigen leerproces.
- CO-OP (Cognitive Orientation to daily Occupational Performance)
Het kind (vanaf 6 jaar) wordt aangemoedigd om zijn eigen doelen te stellen, waarbij hij zelf leert nadenken over de uit te voeren taken in verschillende situaties. Er wordt vanuit gegaan dat het kind het meest gemotiveerd is als hij aan zijn eigen doelen werkt. Door middel van CO-OP kan het dagelijkse handelen van het kind verbeterd worden en kan het voor hem belangrijke vaardigheden aanleren.
Behandeling
Na de diagnostiek wordt bepaald of ergotherapeutische behandeling zinvol is en kan starten. Samen met het kind en de ouders/verzorgers worden de doelen vastgesteld. De behandelingen zijn individueel en duren meestal 30 of 45 minuten. Over het algemeen wordt de behandeling in de praktijk gegeven, maar er vindt ook een school- en/of huisbezoek plaats om een beter beeld te krijgen van de situatie en omgeving. De ergotherapeut werkt samen met de ouders, leerkracht en remedial teacher. Daarnaast wordt zo nodig overleg gepleegd met de verwijzer en andere betrokken disciplines, zoals de fysiotherapeut of logopedist. Wanneer het kind een voorziening of hulpmiddel nodig heeft, wordt advies verstrekt over het meest geschikte hulpmiddel of wordt een aanpassing afgestemd op de mogelijkheden en beperkingen van het kind. Het kunnen kleine hulpmiddelen zijn, zoals een schrijfhulpmiddel of een aangepaste schaar, maar ook grotere voorzieningen zoals bijvoorbeeld aangepast schoolmeubilair of een aanpassing van de badkamer. De ergotherapeut kan het aanvraagproces bij een zorgverzekeraar of in het kader van de Wmo begeleiden.
Evaluatie
Na een aantal behandelsessies kan een test opnieuw afgenomen worden om te beoordelen of (en hoeveel) vooruitgang er is geboekt. Ook worden de doelen geëvalueerd en besproken. Opgestelde doelen worden tussentijds bijgesteld of afgerond. Wellicht zijn er nieuwe doelen ontstaan waar aan gewerkt kan worden. Aan het eind van de behandeling krijgt de verwijzer altijd een eindrapportage. Hierin worden het resultaat en het verloop van de behandeling weergegeven.
Klik hier voor een voorbeeldsituatie van ergotherapie bij kinderen.
|